
Bindweefselklachten, peesklachten en slijmbeursontstekingen bij vrouwen

Bindweefselklachten, peesklachten en slijmbeursontstekingen bij vrouwen
Wat in de praktijk opvalt is dat bepaalde blessures aan spieren, pezen of banden meer of minder voorkomen bij vrouwen dan bij mannen en dat er een samenhang is met het hormonale systeem.
- Vrouwelijke sporters hebben vaker blessures aan gewrichtsbanden zoals de voorste kruisband in de knie. Deze blessures treden vaker op rondom de eisprong (zie afbeelding).
- Vrouwen hebben tot aan de overgang minder vaak peesblessures (achillespees) dan mannen. Na de overgang is dit aantal gelijk.
- In tegenstelling tot blessures aan gewrichtsbanden (ligamenten) hebben professionele voetbalsters minder vaak pees- en spierblessures dan hun mannelijke collega’s.
- Na de overgang hebben vrouwen meer last van botbreuken, hielsporen en tennisellebogen.
Wetenschappelijke bronnen
The effect of estrogen on tendon and ligament metabolism and function.
Combined Effects of Estrogen and Progesterone on the Anterior Cruciate Ligament.

De invloed van vrouwelijke hormonen op het bewegingsapparaat
Het is dus een interessante vraag of vrouwelijke hormonen invloed kunnen uitoefenen op de sterkte en flexibiliteit van het bewegingsapparaat. Een duik in de wetenschappelijke literatuur laat zien dat dit het geval blijkt. Tijdens een zwangerschap, wanneer deze hormonen volop aanwezig zijn, is dit effect het duidelijkst. Het bekken van de vrouw moet voorbereid worden op de bevalling. En de schedels van mensenkinderen hebben nogal een omvang vergeleken met andere diersoorten. Het blijkt vooral het oestrogeen te zijn dat de gewrichtsbanden soepeler maakt waardoor het bekken ruimte kan maken voor de passage van de baby. Veel zwangere vrouwen zijn dan ook bekend met bekkeninstabiliteit: pijn rond het heiligbeen en het schaambeen.

Collageen wordt elastischer door oestrogeen
Oestrogeen blijkt het bindweefsel collageen in het lichaam elastischer te maken. Dit collageen is te vinden in onder andere pezen en gewrichtsbanden (ligamenten). Ligamenten moeten stabiliteit geven aan het bot. Ligamenten moeten dus stijf weefsel zijn. Wanneer een ligament flexibeler wordt is de kans op scheuren groter. Dit is te zien tijdens de eisprong, wanneer vrouwen een hoger risico hebben op het scheuren van de voorste kruisband.
Door oestrogeen minder vaak spierblessures en peesletsel
Pezen bevinden zich aan het uiteinde van een spier. Via een pees hechten spieren aan op het bot. Pezen moeten wat elastischer zijn dan ligamenten. Ze brengen de kracht over van de spier op het bot. Een te stijve pees leidt eerder tot spierblessures, omdat de spieren daardoor sneller opgerekt worden. Vrouwen hebben dankzij het oestrogeen tot aan de overgang daarom minder vaak spierblessures en peesletsels dan mannen. Een wat stijvere structuur van de pezen levert mannen echter een voordeel op tijdens sporten. Het zorgt namelijk voor een directere overdracht van kracht van spieren op het bot.

Verandering van de hormoonhuishouding na de overgang
Na de overgang dalen de vrouwelijke hormonen: pezen worden minder elastisch waardoor vrouwen daarna dezelfde kans hebben op bijvoorbeeld achillespeesproblemen als mannen. Oestrogeen is echter ook belangrijk voor de kwaliteit van de botten, die ook grotendeels uit het bindweefsel collageen bestaan. Daarnaast spelen oestrogenen een belangrijke rol in de opslag van mineralen zoals calcium in dit benige bindweefsel, waardoor botten naast elastisch ook hard worden en compressiekrachten kunnen weerstaan. Na de overgang hebben vrouwen daarom meer kans op osteoporose.

Ontstoken slijmbeurs als gevolg van veranderde hormoonhuishouding
Veel problemen ter hoogte van de aanhechting van de pees zijn het gevolg van een daling van oestrogeenspiegels: de pees is hierdoor minder elastisch en de botten zijn zwakker. Een stuggere pees die aan een zwakker bot trekt leidt sneller tot irritatie. Hielspoor en Achillespeestendinitis (de aanhechting van de voetspieren en de Achillespees op de hiel) en tennisellebogen komen daardoor vaker voor na de overgang. Ook zogenaamde bursitis trochanterica en subacromiaal impingement zien we vaak in relatie tot hormonale daling ontstaan: Hierbij is sprake van een ontsteking ter hoogte van de peesaanhechting in de heup (Gluteus Medius) en respectievelijk de schouder (Supraspinatus) waarbij de slijmbeurs kan ontsteken.

Uiteraard kunnen deze klachten ook veroorzaakt worden door andere oorzaken, zoals mechanische overbelasting of bewegingsbeperkingen. Wanneer de klachten zich aan beide armen of benen manifesteren is de kans groot dat er ook hormonale factoren meespelen, of dat er sprake is van laaggradige ontstekingen.
Er zijn veel soorten oestrogeen, sommigen bevorderen ontstekingen.
Oestrogeen wordt aangemaakt in de eierstokken (17β-hydroxy estradiol). Maar ook in onder andere vetweefsel en kraakbeen kan oestrogeen gevormd worden door middel van een proces dat aromatase heet. Via enzymen kan dit oestrogeen omgezet worden naar 16α-hydroxy estron: een ontstekingsbevorderende vorm van oestrogeen. Deze vorm kan een rol spelen in de ontwikkeling van tal van aandoeningen, waaronder borstkanker en bepaalde auto-immuunziekten zoals reuma en Systemische Lupus. In ons artikel over reuma na de zwangerschap vertellen we er meer over.

Stress, de lever en oestrogeen
Het lichaam reguleert normaliter de productie en afbraak van oestrogeen nauwkeurig zodat er cyclische fluctuaties zijn. De lever speelt in de afbraak een belangrijke rol. Nadat oestrogeen wateroplosbaar wordt gemaakt door de lever, kan het via de urine worden uitgescheiden. In dit proces spelen diverse enzymen, waaronder het enzym COMT (catechol-o-methyl-transferase) een belangrijke rol. Ditzelfde enzym is ook verantwoordelijk voor de afbraak van stresshormonen (adrenaline). Stress heeft dus invloed op de verwerking van oestrogeen: het COMT-enzym kan ‘overbezet’ raken bij langdurige stress waardoor oestrogeenspiegels stijgen. Omgekeerd heeft oestrogeen ook invloed op de capaciteit om stresshormonen af te breken. Niet verwonderlijk dat veel vrouwen zich gestrest kunnen voelen in de dagen voor de menstruatie.
De kPNI-therapeut helpt je met de juiste aanpak
Je kunt zelf met de juiste training en voeding veel doen voor de kwaliteit van je botten, spieren en pezen. Een kPNI-therapeut zal daarbij de invloed van je hormonale systeem altijd meewegen. Het optimaliseren van de biochemie in het lichaam is het domein van de kPNI-therapeut.
Met veel passie zoek ik tijdens een consult de oplossing van de vaak complexe puzzel.Lees meer over Anne-Ruurd